HGW Dialooginstrument

Korstiaan Karels

Korstiaan Karels - Onderwijsadviseur

Informatie

Prijs 42.00
Leeftijd N.v.t.
Aantal spelers 2 - 4
Uitgever Bazalt
Speelduur 30 minuten

Puntenbeoordeling

Educatief
Speelplezier
Differentiatie
Uitdaging
Strategie
Creativiteit
Herspeelbaarheid

Inhoud

Stevige doos met spelbord en kaarten in negen categorieën om het gesprek op gang te brengen. De auteur is Tijn Nuyens.

Het Dialooginstrument HGW bestaat uit:

  •  Dialoogveld: Het dialoogveld bestaat uit vier vakken met ieder een eigen domein:
    • Leren
    • Werkhouding
    • Gedrag
    • Gezondheid
  •  Kaarten met onderwijsbehoeften op vier domeinen, te herkennen aan de kleur van het domein en de afbeelding van een kind.
  •  Kaarten met leraarvaardigheden op vier domeinen, te herkennen aan de kleur van het domein en de afbeelding van een leraar.
  •  Kaarten ‘mindset’ en kaarten ‘planmatig handelen’.

Dialooginstrument HGW

Beschrijving

Het Dialooginstrument HGW is een spelbord met kaartjes dat kan gebruikt kan worden in het proces van handelingsgericht werken. Het dient als gereedschap om het gesprek op gang te brengen
en te sturen.
De verschillende categorieën kaarten brengen op vier domeinen de onderwijsbehoeften van leerlingen in beeld: leren, werkhouding, gedrag en gezondheid. Daarnaast beschrijft het leraargedrag op zeven domeinen:
  • Leren (instructie)
  • Leren (management)
  • Werkhouding
  • Gedrag
  • Gezondheid
  • Mindset
  • Planmatig handelen.
Door de dialoog te voeren over deze thema’s, verscherpt men het beeld van de leerling en zijn onderwijsbehoeften. Het helpt de leraar zijn eigen gedrag daaraan te spiegelen.
Met behulp van dit instrument wordt de leraar in staat gesteld om een onderwijsontwerp te maken in situaties waar eerder geen perspectief op een gezonde ontwikkeling aanwezig was. De begeleide dialoog is gericht op eigenaarschap van de leraar en afstemming op de onderwijsbehoeften van álle leerlingen.

Context

In de school vinden veel gesprekken plaats om leerlingen een passende onderwijsplaats te bieden. Het Dialooginstrument HGW is bedoeld om deze gesprekken van zowel vorm als inhoud te
voorzien van structuur. Het helpt professionals om te komen tot een verklarend beeld van de ontwikkeling van de leerling. Het zicht op de onderwijsbehoeften wordt scherper. Daarnaast draagt
de dialoog eraan bij dat de leerkracht een beter weet hoe hij kan afstemmen op de leerling. Het gewenste handelen van de leraar, zowel qua attitude als vaardigheden wordt duidelijk.

Doel

De doelstelling van het Dialooginstrument HGW is om de professionele en interactieve dialoog te faciliteren. De doelstelling van de dialoog is drieledig:
  1. Het verkennen van de onderwijsbehoeften
  2. Het afstemmen op die onderwijsbehoeften door leraren
  3. Het versterken van de eigen regie door leraren.
Het instrument kan op verschillende momenten in de leerlingbegeleiding worden ingezet. Te denken valt aan een paralleloverleg, een bouw, of teamvergadering, een groeps,- of leerlingbespreking. Het instrument is ook effectief gebleken tijdens intervisiebijeenkomsten van bijvoorbeeld intern en ambulant begeleiders.
De makers benadrukken dat het gaat om het faciliteren van het denkproces. Laat je niet verleiden tot het schrijven van lange verslagen of het invullen van formats. Een foto van het dialoogveld met de gekozen en besproken kaarten kan volstaan om vervolgens na enkele weken opnieuw in gesprek te gaan.

Werkwijze

In de handleiding wordt het werken met het Dialooginstrument HGW uitvoering beschreven volgen een stappenplan. We nemen hiervan een korte samenvatting over:
  • Aanleiding. De aanleiding om te gaan werken met het Dialooginstrument HGW kan de vraag van een leraar zijn om het onderwijsaanbod beter af te stemmen op de ontwikkeling van het kind. De vraag kan bijvoorbeeld zijn: Heb ik als leraar in huis wat deze leerling van mij vraagt? Zie ik mijzelf deze ondersteuning bieden? Qua inhoud en vorm, maar ook qua tijd en organisatie?
  • Voorbereiding. De dialoog wordt voorbereid door alle beschikbare informatie te verzamelen:
    • Toets en observatiegegevens
    • Bestaand dossier
    • Informatie van collega’s
    • Gesprek met leerling en ouders. Met deze voorbereiding start de dialoog. De belemmerende en stimulerende factoren zijn in kaart gebracht op het niveau van de leerling, de groep en de thuissituatie.
  • De Dialoogsessie.De Dialoogsessie bestaat uit zes stappen:
    • Stap 1: De stimulerende en belemmerende factoren benoemen
    • Stap 2: De onderwijsbehoeften formuleren
    • Stap 3: Het verkennen van de mindset van de leraar ten opzichte van de leerling.
    • Stap 4: Leraarvaardigheden formuleren. Op de kaarten met leraarvaardigheden staan krachtige voorbeeldbeschrijvingen. Deze kunnen als inspiratie dienen.
    • Stap 5: Planmatig handelen formuleren. Voor de leraar moet nu helder worden hoe het leraarhandelen nu precies vorm krijgt.
    • Stap 6: Afspraken maken: Er wordt een foto gemaakt van het dialoogveld met de gekozen/besproken kaarten en de leraar omschrijft in termen van acties wat er de komende periode gaat gebeuren.

Tips:

  • Een goede voorbereiding is van groot belang voor een heldere opbrengst van het gesprek
  • Stel met elkaar vast wat het doel van de dialoog is.
  • Zorg voor een goede sfeer en een luisterende houding.
  • Met name de mindsetkaarten kunnen voor een ongemakkelijke situatie zorgen. Maak gebruik van denktijd.
  • Sluit af met een terugblik op de werkwijze en het gebruik van het instrument.
  • Maak afspraken over het vervolg.

Varianten

Het Dialooginstrument HGW is in verschillende settings te gebruiken. Het kan zijn dat duo-collega’s het gebruiken om samen over een leerling te spreken. Het kan gebruikt worden als intervisie-instrument tijdens een bouwvergadering. Ook kan er een casusbespreking gedaan worden met het oog op teamontwikkeling. Directeuren die meedoen aan een dialoogsessie, hetzij als deelnemer, hetzij als observator, krijgen meer zicht op zaken op het snijvlak van leerlingbegeleiding en schoolontwikkeling. De dialoog geeft inzicht in de vaardigheden van de gesprekspartners. Dit kan verbonden worden met de inrichting en keuzes van het professionaliseringsbeleid. Het bijwonen van meerdere sessies legt binnen het team bloot waar de begrenzingen worden ervaren in het bieden van Passend Onderwijs. Het kan teams helpen om antwoord te geven op de vraag: Welke basisondersteuning zijn wij in staat te verzorgen?

Voorbeelden van kaarten

Van een aantal kaarten geven we enkele willekeurige voorbeelden van de tekst:
  • Leraarvaardigheden: instructie
    • Ik relateer de opdracht aan het doel van de les
    • Ik sluit de les af met een terugblik en een vooruitblik
  • Leraarvaardigheden: management
    • Ik zet samenwerkend leren in.
    • Ik heb looproutes voor de leerling georganiseerd.
  • Leraarvaardigheden: gedrag
    • Ik geef de leerling de kans ervaringen op te doen in sociale contacten
    • Ik houd kindgerichte gesprekken waarbij ik vooral actief luister

Beoordeling

Een doorsnee IB-er voert heel wat gesprekken over leerlingen. Steeds zal het doel zijn om leerlingbehoeften en onderwijsaanbod goed op elkaar af te stemmen. Bij deze afstemming spelen mensen een rol die allen handelen vanuit bepaalde overtuigingen. Het Dialooginstrument HGW kan ingezet worden als een werkvorm om het gesprek te voeren tot de diepere laag van mindset. Door de uitvoering in de vorm van een bordspel met kaarten, wordt een dialoog gefaciliteerd waar men stapsgewijs naar de reflectieve kant van de casus wordt gestuurd. Dat is de laag waarop er werkelijk oog is voor de eigen inbreng in het onderwijsproces. Dit soort gesprekken zijn lastig en het Dialooginstrument HGW is een bruikbaar gereedschap om dit proces vorm te geven.
 
De vraag kan wel gesteld worden hoe vaak dit daadwerkelijk ingezet wordt; de tijdsinvestering kan een belemmering zijn. Dat is echter een praktisch argument dat niet zou mogen gelden. Een goede inzet van dit instrument betekent een opbrengst voor de leerling, voor de leeraar en voor de school. De leerling krijgt beter afgestemd onderwijs, de leraar krijgt scherper zicht op zijn eigen handelen en de school krijgt inspiratie voor schoolontwikkeling in professionalisering. Wat wil je nog meer?
 

Bestellen

Bestelpagina HGW Dialooginstrument

Volg wij-leren.nl

Volg ons op LinkedIn Volg ons op twitter Volg ons op facebook

Mis geen bijdragen.